* احمد بن عبداللَّه جويبارى ، اهل هرات در عصر شيوخ پيشوايان « 1 » : وى دروغ‌پردازى است كه ابو حاتم ، محمد بن حبّان دربارهء وى گويد : « دجالى از دجالان و كذابى است كه از ابن عُيَينه ، وكيع و ابى ضمرة و ديگر اصحاب حديث روايت كرده است و از زبان آنان ، حديث جعل كرده است . وى از اين پيشوايان ، هزاران حديث جعلى روايت كرده است كه آنان هيچ كدام اين احاديث را نگفته‌اند . » « 2 » ابن عدى گويد : « وى براى ابن كرّام « 3 » و مطابق با خواست وى ، حديث جعل مىكرد و ابن كرّام آن را در كتاب‌هايش از وى نقل مىكرد و او را احمد بن عبداللَّه شيبانى مىناميد . » ابن عدى در كتابش مىنويسد : « او روايات فراوانى جعل كرده كه در اين‌جا ، ياد نكردم . » يكى از روايت‌هايى كه وى بدين شيوه نقل كرده ، سخنى است كه به اسناد خود به انس ، از پيامبر نقل كرده است كه « در امت من ، مردى خواهد آمد به نام نعمان بن ثابت ، با كنيهء ابو حنيفه كه خدا سنت مرا به دست او تجديد مىكند . » اين حديث را محمد بن كرّام از انس روايت و بازگو كرده است . « 4 » بيهقى گويد : « جويبارى را به جعل احاديث از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به روشنى مىشناسم . او بيش از هزار حديث از پيامبر جعل كرد . » حاكم گويد : « وى بسيار دروغ‌گو و پليد است و نقل حديث او به هيچ روى جايز نيست . » ابو سعيد نقاش نيز

--> ( 1 ) . المغنى فى الضعفاء ، ج 1 ، ص 43 . ( 2 ) . كتاب المجروحين ، ج 1 ، ص 142 . ( 3 ) . وى ابو عبداللَّه محمد بن كرّام ، بدعت گذار و معتقد به تجسيم و تشبيه بود . شهرستانى دربارهء او گويد : مردى زاهد مآب و كم دانش در سجستان پيدا شد كه از هر مذهب ، مطالبى پراكنده برگرفت و در كتابش ثبت كرد و بين افراد نادان « غرجه » و « غور » و شهرهاى خراسان ترويج داد . كارش گرفت و هر آن‌چه گرد آورده بود ، مذهب وى گشت . محمود بن سبكتكين او را يارى كرد و بدين گونه ، براى اصحاب حديث و شيعه گرفتارى ايجاد كرد . مذهب وى به مذهب خوارج نزديك‌تر است و پيروان او مجسّمه مىباشند . او در بحث امامت ، معتقد به وجود دو امام در يك زمان است . پيروان مذهب ابن كرّام امامت على عليه السلام و معاويه را يكسان مىانگارند . ابن كرّام در سال 255 درگذشت . ( الملل و النحل ، ج 1 ، ص 31 و 108 - 113 ) . ( 4 ) . الكامل ، ج 1 ، ص 177 و 178 .